Àwọn Ohun Tí Ó Wà Nínú Ìṣẹ̀dá àti Àwọn Ohun Tí Ó Ní Ìpalára NínúÀwọn Kòkòrò Àwọ̀ Ara
1. Àkójọpọ̀ àwọn kòkòrò àrùn awọ ara
Àwọn kòkòrò àrùn awọ ara jẹ́ àwọn ẹ̀yà pàtàkì nínú ètò ìṣẹ̀dá awọ ara, àti pé àwọn ohun ọ̀gbìn tó wà lórí ojú awọ ara sábà máa ń pín sí àwọn bakitéríà tí ń gbé inú awọ ara àti àwọn bakitéríà tí ń kọjá lọ. Àwọn bakitéríà tí ń gbé inú awọ ara jẹ́ ẹgbẹ́ àwọn kòkòrò àrùn tí ó ń gbé inú awọ ara tí ó dára, títí bí Staphylococcus, Corynebacterium, Propionibacterium, Acinetobacter, Malassezia, Micrococcus, Enterobacter, àti Klebsiella. Àwọn bakitéríà ìgbà díẹ̀ tọ́ka sí ìpele àwọn kòkòrò àrùn tí a rí nípasẹ̀ ìfọwọ́kàn pẹ̀lú àyíká òde, títí bí Staphylococcus aureus, Streptococcus hemolyticus àti Enterococcus, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn ni bakitéríà tí ó ń fa àkóràn awọ ara. Àwọn bakitéríà ni àwọn bakitéríà tí ó pọ̀ jùlọ lórí ojú awọ ara, àti pé àwọn olu tún wà lórí awọ ara. Láti ìpele phylum, ìṣẹ̀lẹ̀ tuntun lórí ojú awọ ara jẹ́ phyla mẹ́rin, èyí ni Actinobacteria, Firmicutes, Proteobacteria àti Bacteroidetes. Láti ìpele ìran, àwọn bakitéríà tí ó wà lórí ojú awọ ara ni Corynebacterium, Staphylococcus àti Propionibacterium. Àwọn bakitéríà wọ̀nyí ń kó ipa pàtàkì nínú mímú ìlera awọ ara dúró.
2. Àwọn ohun tó ń nípa lórí ìmọ̀ nípa awọ ara
(1) Okùnfà olùgbàlejò
Bíi ọjọ́ orí, abo, ibi tí a wà, gbogbo wọn ló ní ipa lórí àwọn kòkòrò àrùn awọ ara.
(2) Àwọn ohun èlò ìfọwọ́ ara
Àwọn ìfọ́ ara àti àwọn ohun èlò mìíràn tó ń wọ ara, títí bí àwọn sẹ́ẹ̀lì òógùn (àwọn sẹ́ẹ̀lì òógùn àti àwọn sẹ́ẹ̀lì apocrine), àwọn sẹ́ẹ̀lì sebaceous, àti àwọn sẹ́ẹ̀lì irun, ní àwọn ohun ọ̀gbìn àrà ọ̀tọ̀ tiwọn.
(3) Ìrísí ojú ara.
Àwọn ìyípadà ilẹ̀ lórí ojú awọ ara dá lórí ìyàtọ̀ agbègbè nínú ẹ̀yà ara awọ ara. Àwọn ọ̀nà tí a gbà ṣe àgbéyẹ̀wò àṣà ìbílẹ̀ ń ṣe àgbéyẹ̀wò pé oríṣiríṣi agbègbè ilẹ̀ ló ń ṣe àtìlẹ́yìn fún onírúurú àwọn ohun alààyè.
(4) Àwọn ẹ̀yà ara
Àwọn ọ̀nà ìṣẹ̀dá ara tí ó ní èrò oríṣiríṣi kòkòrò àrùn ló ń ṣàwárí èrò oríṣiríṣi kòkòrò àrùn, wọ́n sì ń tẹnumọ́ pé àwọn kòkòrò àrùn tó ní ipa lórí ara ló ń darí ibi tí ara wà. Ìgbésí ayé àwọn kòkòrò àrùn náà sinmi lórí ibi tí awọ ara wà, ó sì ní í ṣe pẹ̀lú àyíká kan pàtó tó ní ọ̀rinrin, gbígbẹ, tó ní ìfọ́, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
(5) Àkókò ìyípadà
Àwọn ọ̀nà ìṣẹ̀dá ara tí a lò láti ṣe àyẹ̀wò àwọn ìyípadà ìgbà àti ààyè ti àwọn microbiota awọ ara, èyí tí a rí pé ó ní í ṣe pẹ̀lú àkókò àti ibi tí a ti ṣe àyẹ̀wò náà.
(6) ìyípadà pH
Láti ọdún 1929 ni Marchionini ti fihàn pé awọ ara jẹ́ oníyọ̀, èyí sì mú kí ó dá èrò náà múlẹ̀ pé awọ ara ní “àwọ̀ tí ó lè dènà ìdàgbàsókè àwọn ohun abẹ̀mí àti ààbò ara kúrò lọ́wọ́ àkóràn, èyí tí a ti ń lò nínú ìwádìí nípa awọ ara títí di òní.
(7) Àwọn ohun tó ń jáde láti ara wọn – lílo ohun ìṣaralóge
Ọpọlọpọ awọn okunfa exogenous lo wa ti o ni ipa loriẸ̀kọ́ nípa Àwọ̀ Ara, bíi iwọ̀n otútù, ọriniinitutu, dídára afẹ́fẹ́, ohun ìṣaralóge, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Láàrín ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ohun tó ń fà á, ohun ìṣaralóge jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun pàtàkì tó ń nípa lórí ìmọ̀ nípa awọ ara ní àwọn apá kan lára ara ènìyàn nítorí pé awọ ara máa ń fara kan ohun ìṣaralóge nígbà gbogbo.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹfà-27-2022
