Báwo ni Onímọ̀-ẹ̀rọ náà ṣe mú kí ìpele àyẹ̀wò dára síi?

Ṣé o ti ń ṣe kàyéfì nípa ìdí tí ìwọ̀n ara rẹ tàbí BMI rẹ kò fi sọ gbogbo ìtàn náà? Onímọ̀ nípa Ìṣàyẹ̀wò Ara Ń ṣe àwárí jinlẹ̀. Ó fi ìparẹ́ iṣan ara àti ọ̀rá hàn, kì í ṣe àwọn nọ́mbà lórí ìwọ̀n nìkan. Wo bí ìpéye ṣe jọra:

Dátà tó dára jù túmọ̀ sí wíwá ewu àti ìtọ́jú tó wà tẹ́lẹ̀ fún ọ nìkan.

Ìṣàyẹ̀wò Ara

Ìṣàyẹ̀wò Ọ̀rá àti Ìṣàn Ara Kún

AOnímọ̀ nípa Ìṣẹ̀dá AraÓ ṣe ju pé ó ń fi ìwọ̀n ara rẹ hàn nìkan. Ó ń pín ara rẹ sí iṣan ara, ọ̀rá, àti omi. Èyí fún ọ ní àwòrán ìlera rẹ kedere. Láìdàbí ìwọ̀n déédéé tàbí BMI, irinṣẹ́ yìí ń lo ìmọ̀ ẹ̀rọ tó ti ní ìlọsíwájú láti wọn àwọn ẹ̀yà ara rẹ tó yàtọ̀ síra. Fún àpẹẹrẹ, ó lè ṣàyẹ̀wò iṣan ara ní apá rẹ, ẹsẹ̀ rẹ, àti ara rẹ lọ́tọ̀ọ̀tọ̀. Èyí ni a ń pè ní ìwọ̀n ìpín. Ó ń ran lọ́wọ́ láti rí àwọn ìyípadà nínú iṣan ara tàbí ọ̀rá tí ìwọ̀n tí ó rọrùn yóò pàdánù.

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olùṣàyẹ̀wò ló ń lo ìwádìí ìdènà bioelectrical impedance, tàbí BIA. Ọ̀nà yìí ń fi àmì iná mànàmáná kékeré kan ránṣẹ́ sí ara rẹ. Ìfihàn náà ń lọ ní iyàrá tó yàtọ̀ síra nípasẹ̀ iṣan ara, ọ̀rá, àti omi. Nípa wíwọ̀n bí àmì náà ṣe ń yára rìn, olùṣàyẹ̀wò náà lè mọ iye tí ó wà nínú àsopọ kọ̀ọ̀kan tí o ní. Àwọn ẹ̀rọ kan tilẹ̀ ń lo ọ̀pọ̀ ìgbà láti gba àwọn àlàyé sí i, bíi ìwọ̀n omi ara rẹ.

Àmọ̀ràn: Mímọ ìwọ̀n iṣan ara àti ọ̀rá rẹ lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti gbé àwọn góńgó ìlera tó dára jù kalẹ̀ kí o sì tọ́pasẹ̀ ìlọsíwájú rẹ bí àkókò ti ń lọ.

Wo bí àwọn ẹ̀rọ tó yàtọ̀ síra ṣe ń fiwéra nínú wíwọ̀n ọ̀rá ara àti iṣan ara:

Onímọ̀ nípa ìṣàyẹ̀wò ara tún lè wọn igun ìpele, èyí tí ó ń sọ fún ọ nípa ìlera sẹ́ẹ̀lì rẹ. Èyí ṣe pàtàkì fún àwọn eléré ìdárayá àti ẹnikẹ́ni tí ó fẹ́ kí ara wọn wà ní ìpele tó dára jùlọ.

Ṣíṣe ìyàtọ̀ sí ọ̀rá inú àti ọ̀rá inú awọ ara

Kì í ṣe gbogbo ọ̀rá ló rí bákan náà. Ọ̀rá kan wà lábẹ́ awọ ara rẹ. Èyí ni a ń pè ní ọ̀rá abẹ́ ilẹ̀. Ọ̀rá mìíràn máa ń yí àwọn ẹ̀yà ara rẹ ká sínú ikùn rẹ. Èyí ni a mọ̀ sí ọ̀rá inú visceral. Onímọ̀ nípa Ìṣàyẹ̀wò Ara lè mọ ìyàtọ̀ láàárín àwọn oríṣi méjì yìí.

Kí ló dé tí èyí fi ṣe pàtàkì? Ọ̀rá inú ẹ̀jẹ̀ léwu ju ọ̀rá inú ẹ̀jẹ̀ lọ. Ó lè mú kí ewu àrùn ọkàn, àtọ̀gbẹ àti àwọn ìṣòro ìlera mìíràn pọ̀ sí i. Àwọn dókítà máa ń kíyèsí ọ̀rá inú ẹ̀jẹ̀ dáadáa nígbà tí wọ́n bá ń ṣàyẹ̀wò ewu ìlera. Nípa wíwọ̀n àwọn irú méjèèjì, olùṣàyẹ̀wò náà ń ran ìwọ àti dókítà rẹ lọ́wọ́ láti ṣe ìpinnu tó dára jù nípa ìlera rẹ.

Àwọn ewu ìlera tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ọ̀rá inú visceral gíga nìyí:

Onímọ̀ nípa Ìṣàyẹ̀wò Ara (Body Composition Analyzer) máa ń lo àwọn ohun pàtàkì bíi ìṣàyẹ̀wò ọ̀rá inú àti àwòrán tó ti ní ìlọsíwájú láti ṣírò iye ọ̀rá inú tí o ní. Èyí máa ń ran ọ́ lọ́wọ́ láti rí àwọn ìṣòro ìlera ní ìbẹ̀rẹ̀, ó sì máa ń darí ètò ìtọ́jú.

Àkíyèsí: Lílóye ìpínkiri ọ̀rá rẹ jẹ́ pàtàkì sí ìṣàkóso ìlera rẹ, kìí ṣe ìwọ̀n ara rẹ nìkan.

Ṣíṣàwárí ní ìbẹ̀rẹ̀ àti Ìtọ́jú Ẹni-kọ̀ọ̀kan

Ṣíṣàwárí Ìsanrajù àti Àìjẹunjẹ ní ìbẹ̀rẹ̀

Rírí àwọn ìṣòro ìlera ní ìbẹ̀rẹ̀ lè ṣe ìyàtọ̀ ńlá.Onímọ̀ nípa Ìṣẹ̀dá AraÓ ń ran àwọn dókítà àti àwọn aláìsàn lọ́wọ́ láti rí àwọn ìṣòro bí ìṣànra àti àìtó oúnjẹ kí wọ́n tó burú sí i. Ohun èlò yìí dára fún ṣíṣe àyẹ̀wò àwọn ọmọdé àti àwọn ọ̀dọ́langba, nítorí ó lè tọ́pasẹ̀ àwọn ìyípadà nínú ara wọn bí wọ́n ṣe ń dàgbà. Ìdí nìyí tí wíwá nǹkan ní ìbẹ̀rẹ̀ fi ṣe pàtàkì:

• Ìṣàyẹ̀wò ìṣẹ̀dá ara jẹ́ ọ̀nà àyẹ̀wò fún ìṣànra àti ìpàdánù iṣan ara, pàápàá jùlọ ní àwọn ọmọdé àti ọ̀dọ́langba.
• Àbójútó déédéé ń ran lọ́wọ́ láti rí àwọn ìṣòro ìwúwo tí kò dára ní kíákíá.
• Ó ṣiṣẹ́ dáadáa fún àyẹ̀wò déédéé, ó sì fúnni ní àwòrán tó ṣe kedere nípa ìlera.

O ko ni lati duro de awọn aami aisan naa lati han. Wiwa ni kutukutu tumọ si pe o le bẹrẹ si ṣe awọn ayipada lẹsẹkẹsẹ.

Ìtọ́jú Ṣíṣe Àtúnṣe pẹ̀lú Dátà Pípéye

Ara gbogbo eniyan yatọ. Awọn data to peye lati inu Onimọran Ara-ara jẹ ki awọn dokita ṣẹda awọn eto itọju ti o baamu fun olukuluku. Ohun elo yii n wọn ọra, iṣan, egungun, ati omi, nitorinaa o le ni oye pipe nipa ilera rẹ. Wo bi awọn ọna oriṣiriṣi ṣe n ṣe iranlọwọ ni awọn ipo ile-iwosan:

Àwọn dókítà máa ń lo ìwífún yìí láti ṣàtúnṣe oúnjẹ, eré ìdárayá, àti ìtọ́jú. Fún àpẹẹrẹ, ẹnìkan tí ó ní ọ̀rá ara gíga lè gba ètò oúnjẹ tuntun àti ètò ọkàn púpọ̀ sí i. Tí ìwúwo iṣan bá kéré, ìdánrawò agbára di ohun pàtàkì.

Ìtọ́pinpin Ìlọsíwájú Lórí Àkókò

Ṣíṣe àyẹ̀wò àwọn àyípadà ṣe pàtàkì fún ìlera ara. Àwọn ìwòran déédéé ń fi bí ara rẹ ṣe ń dáhùn sí ìtọ́jú hàn. Èyí ń fún ọ níṣìírí, ó sì ń ran dókítà rẹ lọ́wọ́ láti ṣe àwọn ìpinnu tó dára jù. Àwọn ìwádìí fihàn pé títẹ̀lé ìṣètò ara ń ran lọ́wọ́ láti ṣàkóso àwọn àrùn onígbà pípẹ́ bí àtọ̀gbẹ àti àrùn ọpọlọ.

“Ṣíṣe àkíyèsí déédéé lórí àwọn àyípadà nínú ara jẹ́ apá pàtàkì nínú ìṣàkóso àtọ̀gbẹ.”

Èyí ni bí ìtọ́jú tó ń lọ lọ́wọ́ ṣe ń ranni lọ́wọ́:

• Ó fi àwọn ìyípadà kíkún hàn nínú iṣan ara àti ọ̀rá.
• A le ṣe atunṣe awọn eto ilera da lori data gidi.
• Àwọn aláìsàn rí ìlọsíwájú wọn, èyí sì mú kí wọ́n ní ìtara.
• A máa ń rí ewu ní kùtùkùtù, nítorí náà a lè gbé ìgbésẹ̀ ní kíákíá.

Pẹ̀lú àwọn irinṣẹ́ tó tọ́, o lè rí àwọn àtúnṣe tó dára kí o sì dúró lórí ọ̀nà tó tọ́ fún ìlera tó dára jù.

Dínkù Àwọn Àṣìṣe Àyẹ̀wò

Dínkù sí Àkíyèsí Nínú Àyẹ̀wò

Àṣeyọrí lè yọrí sí àṣìṣe nínú ìṣàyẹ̀wò ìlera.Àwọn olùtúpalẹ̀ ìṣètò arafún àwọn dókítà ní ìwífún tó péye, kí wọ́n má baà gbẹ́kẹ̀lé àwọn ìṣirò tàbí àyẹ̀wò ojú. Àwọn ẹ̀rọ wọ̀nyí ń wọn iṣan ara, ọ̀rá àti omi pẹ̀lú ìpéye. Èyí ń ran àwọn dókítà lọ́wọ́ láti mọ àwọn ewu ìlera ní ìbẹ̀rẹ̀ kí wọ́n sì yẹra fún àwọn àṣìṣe tó wọ́pọ̀.

Eyi ni wiwo kukuru lori bi awọn itupalẹ wọnyi ṣe dinku awọn aṣiṣe:

• Lílo àwọn ìlànà àyẹ̀wò tí kò tọ́, bíi àmì T ti WHO, ni a yọ kúrò.
• A yẹra fún ìfiwéra ìwọ̀n egungun tí kò tọ́.
• A kò tún ń sọ̀rọ̀ nípa ewu ìfọ́ mọ́.

Àwọn dókítà lè rí ohun tó ń ṣẹlẹ̀ nínú ara rẹ gan-an. Èyí túmọ̀ sí wípé wọ́n lè ṣe ìpinnu lórí òtítọ́, kìí ṣe àbá.

Ṣàyẹ̀wò bí àwọn olùṣàyẹ̀wò ìṣètò ara ṣe ń ran lọ́wọ́ pẹ̀lú àyẹ̀wò:

Atilẹyin fun Awọn ipinnu Ile-iwosan

Dátà tí a lè fojú sí mú kí ìpinnu ìṣègùn rọrùn àti pé ó péye sí i. Àwọn dókítà àti àwọn onímọ̀ nípa oúnjẹ máa ń lo àwọn ìwọ̀n wọ̀nyí láti ṣètò ìtọ́jú, láti tọ́pasẹ̀ ìlọsíwájú, àti láti fún àwọn aláìsàn níṣìírí. Dátà tí a ṣe déédéé jẹ́ kí àwọn oníṣègùn máa ṣe àkíyèsí ìlọsíwájú àrùn àti ìdáhùn ìtọ́jú. Ìṣọ̀kan pẹ̀lú àwọn iṣẹ́ ìṣègùn mú kí ìwádìí ní ìbẹ̀rẹ̀ sunwọ̀n sí i.

Àwọn oníṣègùn tún ń gba ìdánilẹ́kọ̀ọ́ láti lo àwọn irinṣẹ́ wọ̀nyí dáadáa. Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tó péye máa ń mú kí àwọn àyẹ̀wò tó péye àti àbájáde tó dára jù fún gbogbo ènìyàn.

Àwọn olùṣàyẹ̀wò ìrísí ara fún àwọn dókítà ní ìwífún pàtó fún àyẹ̀wò tó dára jù. Wọ́n ń ran àwọn ewu ìlera lọ́wọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀ àti dín àṣìṣe kù. Ṣàyẹ̀wò àwọn nǹkan wọ̀nyí tí ó ní ipa lórí ìpéye:

Ìtọ́jú àwọn aláìsàn máa ń sunwọ̀n síi pẹ̀lú àwọn irinṣẹ́ wọ̀nyí. Ọjọ́ iwájú yóò dára gan-an:

• Àwọn ẹ̀rọ náà ń gbọ́n sí i, wọ́n sì ń rọrùn láti lò.
• Ìdàgbàsókè ọjà fi hàn pé ìbéèrè ń pọ̀ sí i.
• Àwọn ẹ̀yà tuntun ń ran àwọn dókítà lọ́wọ́ láti ṣe àtúnṣe ìtọ́jú.

Awọn ibeere ti a maa n beere nigbagbogbo

Báwo ni ohun èlò ìṣàyẹ̀wò ara ṣe ń ṣiṣẹ́?

Ó ń fi àmì iná mànàmáná kékeré kan ránṣẹ́ sí ara rẹ. Àmì náà ń wọn iṣan ara, ọ̀rá, àti omi. O máa rí ìròyìn ìlera tó kún rẹ́rẹ́ gbà ní ìṣẹ́jú díẹ̀.

Ṣe oluyọọda naa le ṣe iranlọwọ lati tọpa ilọsiwaju amọdaju?

Bẹ́ẹ̀ni! Ó ń fi àwọn ìyípadà nínú iṣan ara àti ọ̀rá hàn. O lè rí ìlọsíwájú rẹ lẹ́yìn àwọn ìdánrawò tàbí àwọn ìyípadà oúnjẹ. Èyí ń jẹ́ kí o ní ìtara àti kí o máa rìn ní ọ̀nà tí ó tọ́.

Ṣé gbogbo ènìyàn ló lè ṣe àyẹ̀wò náà?

Dájúdájú. Àyẹ̀wò náà kò ní ìpalára, kò sì ní ìrora. Àwọn ọmọdé, àgbàlagbà, àti àgbàlagbà lè lò ó. Kò sí ìṣètò pàtàkì tí a nílò.