Àwọn ìwádìí tuntun ti fa àfiyèsí sí ìsopọ̀ láàárín fífi ara hàn sí ìtànṣán ultraviolet (UV) àti ìdàgbàsókè àwọn àrùn àwọ̀ ara. Àwọn olùṣèwádìí ti mọ̀ tipẹ́tipẹ́ pé ìtànṣán UV láti oòrùn lè fa ìjó oorun àti kí ó mú ewu àrùn jẹjẹrẹ awọ ara pọ̀ sí i. Síbẹ̀síbẹ̀, ọ̀pọ̀ ẹ̀rí tó ń pọ̀ sí i fihàn pé àwọn ìtànṣán wọ̀nyí tún lè fa ìṣẹ̀dá melanin jù, àwọ̀ tó ń fún awọ ní àwọ̀ rẹ̀, tó sì ń yọrí sí ìfarahàn àwọn àmì dúdú tàbí àwọn àbàwọ́n lórí awọ ara.
Àìsàn awọ ara kan tí a gbàgbọ́ pé ó ní í ṣe pẹ̀lú ìfarahan UV ni melasma, tí a tún mọ̀ sí chloasma. A máa ń fi àrùn yìí hàn nípa bí àwọn àpáta aláwọ̀ ilẹ̀ tàbí ewé ṣe ń hù lójú, tí ó sábà máa ń jẹ́ ní ìrísí tí ó dọ́gba, a sì sábà máa ń rí i jùlọ nínú àwọn obìnrin. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé a kò mọ ohun tó ń fa melasma, àwọn olùwádìí gbàgbọ́ pé àwọn homonu, ìran, àti ìtànṣán UV ni gbogbo wọn jẹ́ àwọn ohun tó ń fa àrùn náà.
Irú àrùn mìíràn tó máa ń fa àwọ̀ ara tó máa ń yọrí sí ìfarahan UV ni hyperpigmentation post-inflammatory (PIH). Èyí máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí awọ ara bá gbóná, bíi nígbà tí a bá ní àwọ̀ ara tàbí eczema, tí àwọn melanocytes tó wà ní agbègbè tó ní àrùn náà bá sì ń mú melanin pọ̀ sí i. Nítorí náà, àwọn àwọ̀ tàbí àmì tó ti yí padà lè wà lórí awọ ara lẹ́yìn tí ìwúwo ara bá ti dínkù.
Ìbáṣepọ̀ láàárín ìtànṣán UV àti àwọn àrùn àwọ̀ ara tẹnumọ́ pàtàkì dídáàbòbò awọ ara kúrò lọ́wọ́ ìtànṣán oòrùn tó léwu. Èyí lè ṣeé ṣe nípa wíwọ aṣọ ààbò, bíi àwọn ṣẹ́ẹ̀tì àti fìlà tí a fi ọwọ́ gígùn ṣe, àti lílo ìpara oorun tí ó ní SPF tó kéré tán 30. Ó tún ṣe pàtàkì láti yẹra fún fífara sí oòrùn fún ìgbà pípẹ́, pàápàá jùlọ ní àkókò tí ìtànṣán UV bá ga.
Fún àwọn tí wọ́n ti ní àrùn àwọ̀ ara tẹ́lẹ̀, àwọn ìtọ́jú kan wà tí ó lè dín ìrísí àwọn àmì dúdú tàbí àwọn àpáta kù. Àwọn wọ̀nyí ní ìpara ìpara tí ó ní àwọn èròjà bíi hydroquinone tàbí retinoids, ìpara kẹ́míkà, àti ìtọ́jú lésà. Síbẹ̀síbẹ̀, ó ṣe pàtàkì láti bá onímọ̀ nípa awọ ara ṣiṣẹ́ láti pinnu ọ̀nà ìtọ́jú tí ó dára jùlọ, nítorí pé àwọn ìtọ́jú kan lè má bá àwọn irú awọ ara kan mu tàbí kí wọ́n fa àwọn àbájáde búburú.
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìbáṣepọ̀ láàárín ìtànṣán UV àti àwọn àrùn àwọ̀ ara lè jẹ́ ohun tó ń fa ìṣòro, ó ṣe pàtàkì láti rántí pé kì í ṣe gbogbo irú àwọ̀ ara ló léwu tàbí tó ń fi hàn pé ọ̀ràn ìlera tó pọ̀ sí i ni. Fún àpẹẹrẹ, àwọn àwọ̀ ara tó jẹ́ àwọ̀ ara, tí wọ́n jẹ́ àkójọpọ̀ melanin tó ń fara hàn lórí awọ ara, kì í sábàá léwu, wọn kò sì nílò ìtọ́jú.
Ni ipari, asopọ laarin itankalẹ UV atiàwọn ìṣòro àwọ̀ araÓ tẹnu mọ́ pàtàkì dídáàbòbò awọ ara kúrò lọ́wọ́ ìtànṣán oòrùn tó lè pa á lára. Nípa gbígbé àwọn ìṣọ́ra tó rọrùn bíi wíwọ aṣọ ààbò àti lílo ìpara oorun, àwọn ènìyàn lè dín ewu àrùn awọ ara àti àwọn ìṣòro awọ ara mìíràn tó ní í ṣe pẹ̀lú oòrùn kù. Tí àníyàn bá dìde, ó ṣe pàtàkì láti bá onímọ̀ nípa awọ ara sọ̀rọ̀ láti mọ ọ̀nà ìtọ́jú tó dára jùlọ.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹrin-26-2023
